Güvenlik (Yetkilendirme)
Roller
Roller, Robosme'de kullanıcıların kayıtlar ve sistem üzerinde hangi işlemleri yapabileceğini belirler. Yetkilendirme yapısı temel olarak kaydın sahipliği olup olmamasına göre şekillenir.
Bir kullanıcıya birden fazla rol atanabilir. Kullanıcının sahip olduğu roller arasında aynı yetki için en geniş kapsamlı olan geçerli kabul edilir.
Rol Seviyeleri
Rol seviyeleri, konseptin sahiplik özelliğinin aktif olup olmamasına göre değişir.
Sahiplik Özelliği Aktif Olan Konseptler
(Örnek: standart iş kayıtları, aktiviteler, kullanıcı konsepti)
Bu durumda roller 4 seviyede değerlendirilir:
Kullanıcı / Takım
Kullanıcı; kendisine ait ve üyesi olduğu takımlara ait kayıtlar üzerinde yetkilidir.
Takım Üyeleri
Kullanıcı;
- Kendisine
- Üyesi olduğu takımlara
- Üyesi olduğu takımlardaki diğer kullanıcılara
ait kayıtlar üzerinde yetkilidir.
Hiyerarşi
Kullanıcı;
- Üyesi olduğu takımlar
- Bu takımlara bağlı alt takımlar
- Alt takımlardaki kullanıcılar
dahil olmak üzere, hiyerarşik olarak erişim sağlar.
Organizasyon
Kullanıcı, organizasyondaki tüm kayıtlar üzerinde yetkilidir.
Sahiplik Özelliği Olmayan Konseptler
Eğer bir konseptte sahiplik yoksa, rol yapısı 2 seviye ile sınırlıdır:
- Yetkisiz
- Organizasyon
Bu tip konseptlerde takım ve hiyerarşi bazlı ayrımlar uygulanmaz.
Rol Yetki Türleri
Roller, kullanıcıların kayıtlar üzerinde hangi işlemleri yapabileceğini belirleyen yetki türlerinden oluşur. Her yetki türü, yukarıda belirtilen rol seviyeleri ile birlikte değerlendirilir.
Oluştur
Yeni kayıt oluşturma yetkisidir.
Sadece Yetkisiz ve Organizasyon seviyeleri uygulanır.
Kendisi ve bağlı olduğu takım haricinde bir sahip ile kayıt oluşturulmak istendiğinde Ata yetkisi ile birlikte işlev görür.
Çoka çok ilişkilerde bağlantı eklenmesi etkiler.
Oku Kayıt içeriğini görüntüleme yetkisidir.
Güncelle Kayıt üzerinde değişiklik yapma yetkisidir.
Sil
Kayıtları kalıcı olarak silme yetkisidir.
Çoka çok ilişkilerde bağlantı kaldırılmasını etkiler.
Ata
Kayıt sahibini değiştirme yetkisidir. Güncelle yetkisi ile birlikte işlev görür.
Yalnızca sahiplik özelliği aktif olan konseptlerde anlamlıdır.
Paylaş
Yetkisi olmayan kullanıcılara kayıt bazlı erişim verme yetkisidir. Özel yetkilerle birlikte işlev görür.
Kullanıcının yetkisi olmadığı seviyedeki kayıtlara, kayıt özelinde yetkilendirme sağlar.
Yalnızca sahiplik aktif olan konseptler için geçerlidir.
Excel'e Aktar
Kayıtları dışa aktarma yetkisidir.
Sadece Yetkisiz ve Organizasyon seviyeleri uygulanır.
Paylaşım Rolleri
Paylaşım rolleri, kayıt bazlı erişimlerin kontrolünü sağlar ve standart rol yetkilerinden bağımsız olarak çalışır.
Paylaşım sırasında sistem aşağıdaki kontrolleri isteğe bağlı olarak zorunlu kılabilir:
- Kullanıcının paylaştığı kayda gerçekten yetkisi var mı?
- Paylaşımı alan kullanıcının, ilgili konsepte asgari düzeyde bir rolü var mı?
Bu kontroller, paylaşım rolü üzerinden yönetilir.
Sistem Rolleri
Konsept bazlı yetkilere ek olarak, sistem genelinde geçerli olan roller bulunmaktadır.Bu yetkiler, rol tanım ekranının ikinci sekmesinden yönetilir ve kullanılan plana bağlı olarak aktif olur.
Bu yetkiler, kullanıcının belirli yönetim ekranlarını görüp göremeyeceğini ve bu alanlarda işlem yapıp yapamayacağını belirler.
ÖzelleştirmeForm, liste, pano gibi özelleştirme ekranlarına erişim ve yönetim yetkisidir.
Kullanıcı, yetkisi olmadığı durumda ayarlar menüsünde özelleştirmeler bölümüne erişemez.
Eklentiler (Plugin)
Uygulamaya özel kod geliştirmelere ve eklentilere erişim ve yönetim yetkisidir. Yetki olmadığı durumda eklenti listesine erişilemez.
Komut Dosyası (Script)
Uygulamaya özel geliştirilen scriptlere erişim ve yönetim yetkisidir. Yetki olmadığı durumda komut dosyası listesine erişilemez.
Veri Yükle
Excel ile içeriye veri aktarım yetkisidir.
Kullanıcı, yetkisi olmadığı durumda ayarlar menüsünde veri yönetimi bölümüne erişemez. Excel veri yükleme şablonu indiremez, excele aldığı kayıtları güncelleyerek tekrar yükleyemez.
Sistem Ayarları
Sistem ayarlarını yönetme yetkisidir. Yetki olmadığı durumda sistem ayarlarına erişilemez.
Güvenlik Ayarları
Güvenlik ayarlarını yönetme yetkisidir. Yetki olmadığı durumda güvenlik ayarlarına erişilemez.
E-posta Ayarları
E-posta sunucu profillerini ve posta kutularını yönetim yetkisidir. Kullanıcı, yetkisi olmadığı durumda ayarlar menüsünde e-posta yapılandırması bölümüne erişemez.
Başkası adına e-posta Gönder
Kullanıcının, başka bir kullanıcı adına e-posta gönderebilmesini sağlar.
Bu yetki, ilgili kullanıcının "Benim adıma e-postaya izin ver" ayarı ile birlikte çalışır.
Pasif kayıtları güncelleyebilir
Pasif durumdaki kayıtları güncelleyebilme yetkisidir.
Paylaşılan kayda erişimde konsept erişimini kontrol etme
Kullanıcı, kendisiyle yetki paylaşımı yapılmış bir kayda yetki sahibi olurken, konsepte olan yetkisinin kontrol edilmeme yetkisidir.
Örneğin; kullanıcıya bir vaka kaydı için okuma yetkisi paylaşıldığında, kullanıcının vaka kaydını okuyabilmesi için vaka konseptine olan okuma yetkisinin en az sahiplik düzeyinde olması gereklidir. Bu yetkiye sahip olduğu durumda vaka konseptindeki okuma yetkisi kontrol edilmesine gerek olmadan vaka kaydını okuyabilir.
Paylaşımda kayda olan yetkiyi kontrol etme
Kullanıcının bir kaydı paylaşırken, paylaşmak istediği yetkiye sahip olmasa da paylaşım yapabilme yetkisidir.
Örneğin; kullanıcı bir satış kaydı için güncelleme yetkisi paylaşmak istediğinde, kullanıcının o kaydı güncelleme yetkisi olması gereklidir. Bu yetkiye sahip olduğu durumda satış kaydı için güncelleme yetkisi var mı kontrol edilmesine gerek olmadan satış kaydını güncelleme yetkisiyle paylaşabilir.
Mentör Uyarısı
Rol tasarlarken en sık yapılan hata, organizasyon seviyesini veya sistem rollerini gereğinden fazla vermektir. Takım, hiyerarşi ve sistem rolleri doğru kurgulandığında hem güvenlik hem de kontrol doğal olarak sağlanır.